مهندسي بهداشت محيـط

سرپرست محيط انساني محيط زيست استان يزد:
كوره‌هاي آجرپزي نقش مهمي در آلودگي هواي يزد دارند
خبرگزاري فارس: سرپرست محيط انساني اداره‌كل حفاظت محيط زيست استان يزد گفت: در استان يزد كوره‌هاي آجرپزي و كارخانجات بزرگ بيشترين نقش را در آلودگي هوا دارند.

محمدرضا كوچك‌زاده امروز در گفتگو با خبرنگار فارس در يزد با بيان اينكه در اكثر شهرها، خودروها درصد زيادي از حجم آلاينده‌ها را به هوا تزريق مي‌كنند، اظهار داشت: صنايع آلاينده نيز عامل ديگري از آلودگي هوا را تشكيل مي‌دهند، زيرا در اين صنايع به دليل ارزاني قيمت، از تكنولوژي‌هاي كم و بيش فرسوده استفاده مي‌شود.
وي ادامه داد: در استان يزد به دليل وضعيت اقليمي خاص در مناطقي كه خاك براي توليد آجر يا مواد اوليه توليد كاشي مناسب است، برداشت‌هاي بسياري از اين عنصر صورت مي‌گيرد و اين امر موجب برهم زدن تثبيت خاك مي‌شود و عواقب آن در اثر بادهاي شديد، طوفان گرد و غبار، ذرات در هوا پراكنده شده و موجب تشديد آلودگي هوا مي‌شود.
كوچك‌زاده عنوان كرد: وجود رطوبت كافي در مناطق خشك به اين موضوع دامن مي‌زند و با ساير عوامل ياد شده در استان يزد آلودگي هواي بسيار آزار دهنده‌اي را ايجاد مي‌كند.
سرپرست محيط انساني اداره كل حفاظت محيط زيست استان يزد تصريح كرد: اكنون در حاشيه شهر يزد كوره‌هاي آجرپزي و كارخانجات بزرگ مانند فولاد يزد در آلودگي هوا نقش بسيار تاثيرگذاري دارند، از طرفي فعاليت‌هاي كارگاهي پنهاني كه در بسياري موارد از چشم ماموران محيط زيست مخفي مي‌ماند نظير واحدهاي ريخته گري يا واحدهاي توليد پلاستيك، بازيافتي‌هاي مخفيانه محدوده شهر و ... نيز به اين آلودگي دامن مي‌زنند.
وي بيان داشت: اين موارد با اينكه تعداد آنها كم نيست، توجه چنداني به آنها نمي‌شود، البته در موارد، عده زيادي از اين واحدها به صورت زيرزميني فعاليت مي‌كنند كه كارشناسان محيط زيست از وجود آنها اطلاع ندارند.
كوچك‌زاده خاطرنشان كرد: با توجه به اينكه اقليم يزد اقليم خشني است، اكوسيستم شكننده‌اي دارد و از سوي ديگر استقرار صنايع در محور مهريز تا اردكان به گونه‌اي است كه بار اصلي فشار صنايع در اين محور و در شعاع دو تا سه كيلومتري دو طرف اين محور شكل گرفته است، اين احتمال وجود دارد كه در اثر يك سنجش دقيق بتوانيم هواي يزد را نامناسب تلقي كنيم.
وي يادآور شد: اگر شهر يزد را شهر آلاينده‌اي بدانيم و با تطابق آن با استانداردهاي موجود، اين شهر را آلوده بخوانيم، عوامل مذكور مي‌تواند گواهي بر ارائه قضيه باشند.

^{در گذشته کوره های آجرپزی خارج از شهر قرار داشتند اما با گسترش شهرها از هر طرف، این کارگاهها در میان خانه های مردم قرار گرفته اند و به طور طبیعی مشکلات بسیاری را نیز نه تنها برای مردم همجوار بلکه کل استان ایجاد کرده اند.آلودگی زیست محیطی بزرگترین مشکلی است که مردم استان با آن دست و پنجه نرم می کنند و بسیاری از پزشکان نیز معتقدند علت افزایش آمار بیماران مبتلا به سرطان در این استان نیز پراکندگی ذرات آلاینده حاصل از سوخت کوره های آجرپزی و کارخانه های کاشی و سرامیک است. علاوه بر آلودگیهای زیست محیطی، ذخایر خاک استان نیز در معرض تهدید است زیرا آجر یزد به دلیل استفاده از نوع خاصی از خاک که تنها در استان یزد موجود است، معروف شده و این معروفیت کم کم می رود تا به مشکلی بزرگ در استان تبدیل شود زیرا خاک منبعی نیست که به سرعت تجدید شود و برای تجدید دوباره آن به میلیونها سال زمان نیاز است.کوره های آجرپزی در واقع تنها برای آجرپزها و صاحبان این کارگاهها مفید است زیرا به جز خاک، آب و سوخت به سرمایه دیگری نیاز ندارند که خاک و آب آن از منابع طبیعی و سوخت آن با یارانه های بسیار سنگین توسط دولت تامین می شود. نیروهای فعال در کوره های آجرپزی نیز اغلب یا اتباع بیگانه هستند که حقوق چندانی دریافت نمی کنند یا جوانانی که به دلیل مشکلات معیشتی به حداقل دستمزد هم رضایت می دهند و یا کودکان کار. این کوره ها نه تنها از لحاظ زیست محیطی برای مردم مقرون به صرفه نیستند بلکه همین مردم برای استفاده از آجر تولیدی کوره هایی که سالهاست با آسیب های آن روبرو هستند باید مدتها در نوبت بمانند زیرا فروش آجر در استانهای دیگر برای صاحبان کوره پزخانه مقرون به صرفه تر است. بسیاری از کارشناسان مسائل اقتصادی معتقدند کار تعدادی از کوره های آجرپزی زمانی رونق گرفت که بحث ساخت و ساز در کشور رونق یافت و بازار آجر داغ شد از طرفی تعدادی از فخاریها به دلایل زیست محیطی بسته شدند، آنگاه فخاران باقیمانده نه تنها تولید خود را افزایش دادند و سودهای کلان به جیب زدند بلکه خطوط تولید خود را نیز تغییر دادند و به سمت تولید آجرسفال رفتند. همین امر سبب شد قیمت آجر به یکباره افزایش یابد و مردم استان بیشترین ضرر را از این افزایش قیمت دیدند زیرا حاضر نبودندآجر شهر خود را به چند برابر قیمت خریداری کنند وکوره داران نیز توزیع آجر در استانهای دیگر را مقرون به صرفه تر دیدند. با این تفاسیر واضح است که کوره های آجرپزی هیچ رهاورد مثبتی برای مردم شهر ندارد و تعطیلی آنها برای مردم مقرون به صرفه تر خواهد بود. عده ای نیز معتقدند، حال که استان از ظرفیت خوبی در این زمینه برخوردار است، چرا برای ادامه کار آنها سنگ اندازی می شود و عده ای از مسئولان اجازه نمی دهند استان از این ظرفیت خود به خوبی استفاده کنند. ماهانه ۳۵ میلیارد یارانه سوخت به کوره های آجرپزی یزد اختصاص می یابد معاون برنامه ریزی فرماندار یزد در این زمینه اظهار داشت: ماهانه ۳۵ میلیارد تومان یارانه سوخت به ۶۰کوره آجرپزی دستی و ۱۴۰کوره فشاری و صنعتی استان یزد پرداخت می شود و این رقم سهم بسیار بزرگی از اعتبارات استانی است. هم اکنون ۷۰ درصد کوره های موجود در یزد، مازاد نیاز استان است اما مردم برای دریافت آجر در مضیقه هستند. با اشاره به وضعیت نرخ گذاری آجر برای مردم استان یزد ، تا دو سه سال پیش وضعیت فروش آجر به نحوی بود که در بسیاری موارد حتی زیر نرخ مصوب به فروش می رسید اما با داغ شدن بحث ساختمان سازی و مسکن به یکباره قیمت بالا رفت و حتی مردم استان نیز که مشکلات این کوره ها را به دوش می کشند و نسلهای بعدی آنها نیز باید تبعات ناشی از آن را ببینند ... .}

 

^{هنوز چندماه بيشتر از بحران آلودگي هوا در پاييز و زمستان پارسال نگذشته است اما همچنان اين موضوع گريبانگير شهروندان پايتخت و كلانشهرهاي كشور است.}

^{اظهارنظرهاي كارشناسي دوباره اين موضوع را به بحث روز تبديل كرده است.}

^{«آلودگي هوا هرگز جزء اولويت‌هاي اصلي و اوليه تصميم‌گيران و مديران ما نيست و به همين دليل روز به روز وضعيت آلودگي هوا در تهران و ديگر كلانشهرها حادتر مي‌شود».}

^{مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي شهرداري تهران در گفت‌وگو با مهر با اعلام اين مطلب افزود: اگر آلودگي هوا جزء اولويت‌هاي اول ايران بود، وضعيت هواي پايتخت ايران و كلانشهرهاي آن اينگونه بحراني نمي‌شد.}

^{دكتر يوسف رشيدي با اشاره به قانون برنامه‌هاي 5 ساله دوم، سوم و چهارم توسعه بيان كرد: در بند اول ماده 62 قانون برنامه چهارم توسعه، دولت مكلف شده كه در طول برنامه نسبت به كاهش آلودگي هواي شهرهاي بزرگ و رساندن آنها به استانداردهاي تعيين شده از سوي شوراي‌عالي حفاظت محيط‌زيست و وزارت بهداشت اقدام كند.}

^{مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران ادامه داد: اما دولت اواخر سال گذشته آيين‌نامه اجرايي‌اي را تدوين كرد كه خود اين آيين‌نامه نيازمند تفسير بود. امسال هم سال آخر برنامه چهارم توسعه است.}

^{بدين ترتيب آيا ما به چشم‌انداز برنامه چهارم توسعه در بحث آلودگي هوا مي‌رسيم؟ مسلما نه.رشيدي با انتقاد از دولت تصريح كرد: با احتساب سال‌هاي برنامه‌هاي دوم، سوم و چهارم توسعه ما 15 سال زمان داشتيم كه متولي واحدي براي وضعيت آلودگي هواي تهران و كشور ايجاد كنيم، اما به‌دليل اينكه محيط‌زيست و آلودگي هوا در اولويت مديران كشور نيست عملا هيچ تحولي در اين زمينه ايجاد نشد.}

^{مديرعامل شركت كنترل كيفيت هواي تهران گفت: در كشور ژاپن 10 سال است كه آلودگي هوا از وضعيت بسيار بحراني به سالم تغيير پيدا كرده است و علت آن هم فشار مردم و پاسخ خواستن از دولت آن كشور بود كه مديران حكومتي را وادار كرد  موضوع آلودگي هوا را جزء اولويت‌هاي اول برنامه‌هاي خود قرار دهند. رشيدي ادامه داد: در ايران هم تا زماني كه اين اتفاق نيفتد و دولت محيط‌زيست را اولويت اول خود قرار ندهد، آلودگي هواي ايران در وضعيت بحراني و ناسالم باقي مي‌ماند.}

^{تولد نوزادان كم‌ وزن  :}

^{پژوهش‌هاي محققان انگليسي حاكي از آن است كه آلودگي هوا مي‌تواند بر وزن نوزاد در رحم مادر تاثير داشته باشد. واحد علوم پزشكي ايران با اعلام اين مطلب افزود: اين محققان دريافتند هر چه بيشتر مادران ابتدا و انتهاي بارداري در معرض آلودگي هوا قرار بگيرند احتمال اينكه نوزاد رشد مناسبي نداشته باشد، بيشتر است.}

^{اين مطالعه كه نتايج آن در مجله اپيدميولوژي منتشر شد، روي 336 هزار كودك در نيوجرسي كه از سال 1999 تا 2004 به دنيا آمدند به انجام رسيد. البته متخصصان اظهار داشتند كه جزئيات بيشتري براي نتيجه‌گيري نهايي نياز است.}

^{در اين پژوهش از اسناد موجود در بيمارستان و شناسنامه نوزادان استفاده شد و مواردي مانند آموزش، روابط زناشويي، چگونگي زندگي و اينكه آيا مادران سيگاري بودند يا نه مورد ارزيابي قرار گرفت همچنين اين گروه مقدار آلودگي هوا را نيز به‌طور مرتب با اين موارد كنترل مي‌كردند.}

^{براساس اين يافته‌ها مشخص شد مادراني كه جوان تر، با تحصيلات پايين‌تر، سيگاري و فقيرتر هستند احتمال اينكه داراي نوزاداني با وزن كم باشند، بيشتر است. اما
به هر حال با اين موارد يافت شده ارتباط افزايش آلودگي هوا با رشد مناسب نوزادان مرتبط بود؛}

^{براين اساس مهم‌ترين عامل آلودگي كه اثر بيشتري بر نوزادان داشت، ذرات ريز معلق و دي اكسيد نيتروژن گزارش شده است كه اين ذرات ريز به درون ريه نفوذ كرده و موجب بيماري‌هاي قلبي و دستگاه تنفسي و در نتيجه مرگ مي‌شود.}

 

 

^{به گزارش رويترز، اين اقدام عجيب گوگل در راستاي كاهش مصرف انرژي الكتريكي و كمك به كاهش انتشار گازهای گلخانه ای انجام شده است. اين 200 بز برخلاف ماشين‌هاي چمن زني برقي هيچ انرژي مصرف نمي‌كنند و با كمترين هزينه در كوتاه كردن علف‌هاي محوطه شركت گوگل در كاليفرنيا كمك مي‌كنند.}

^{رئيس اين بزها يك سگ گله است كه براي اين كار متخصص شده است.بزهاي استخدام شده از سوي گوگل علاوه بر حفظ چمنزار در شرايط خوب، خطر آتش سوزي را كاهش مي‌دهند. در حقيقت آب و هواي خشك كاليفرنيا همه ساله منجر به آتش‌سوزي‌هاي وسيعي در علفزارهاي اين ايالت مي‌شود و مشكلاتي جدي را براي ساكنان اين منطقه ايجاد مي‌كند}

  _{^{بهبود شرايط زيست محيطي و كاهش آلاينده ها مستلزم بهينه سازي انرژي و كاهش مصرف سوخت است.}}

 

_{^{به گزارش روابط عمومي شركت بهينه سازي مصرف سوخت مهندس حسين شيخ زاده، رئيس بهداشت، ايمني و محيط زيست (HSE) شركت بهينه سازي مصرف سوخت اظهارداشت : افزايش مصرف انرژي به تبع افزايش جمعيت، شهر نشيني، پايين بودن راندمان توليد و تبديل انرژي، فرسوده بودن تأسيسات و سيستم حمل و نقل، فقدان استانداردهاي ملي مترقي در خصوص معيارهاي مصرف انرژي و عدم رعايت استانداردهاي موجود و مورد توافق در بخش هاي مختلف صنعت،مسكن و حمل و نقل، وابستگي بيش از حد كشور به منابع نفتي و اختصاص يارانه هاي كلان انرژي از جمله مشكلات اساسي كشور در بخش انرژي است.
وي افزود: بيش از 85 درصد آلودگي هوا در شهرهاي بزرگ از منابع متحرك و خودروها توليد مي شود وتوسعه حمل و نقل عمومي با رويكرد حمل و نقل ريلي-برقي، جلوگيري از تكثير بيش از حد و بدون نظارت شركت هاي تاكسيراني و اتوبوسراني و استفاده از تجارب سخت افزاري و نرم افزاري شهرهاي بزرگ دنيا راه حل اساسي برطرف كردن آلايندگي شهرهاي بزرگ است.
مهندس شيخ زاده تصريح كرد: ايران با انتشار سالانه 381 ميليون تن دي اكسيد كربن در رتبه هجدهم جهان قرار دارد و ميزان توليد اين گاز در كشور سالانه 5 درصد افزايش مي يابدكه بهترين راه  مقابله با اين معضل، كاهش مصرف سوخت هاي فسيلي در كشور است.
وي افزود: در كشور ما توسعه اقتصاد كربني و اسراف در منابع فسيلي منشأ توليد بيش از 90 درصد از گاز هاي گلخانه اي است كه بايد با به كار بستن راهكارهايي مانند جايگزين كردن سوخت سبك و گاز طبيعي به جاي سوخت هاي سنگين فسيلي(نفت گاز و نفت كوره)، استفاده از تكنولوژي هاي مدرن زيست سازگار و افزايش راندمان نيروگاهها  با استفاده از سيكل تركيبي، توسعه ظرفيت انرژي هاي پاك هسته اي، آبي و خورشيدي نسبت به كاهش گازهاي گلخانه اي اقدام كرد.
رئيس بهداشت، ايمني و محيط زيست شركت بهينه سازي مصرف سوخت يادآور شد: شركت بهينه سازي براي اجراي اهداف و سياست هاي كشور در بخش انرژي به منظور اعمال صرفه جويي و منطقي كردن مصرف انرژي، حفاظت از محيط زيست و كاهش آلودگي هوا و سياست گذاري بهره برداري از انواع حامل هاي انرژي و تبيين و ترويج الگوي صحيح مصرف تشكيل شده است.}}

 

^{سوخت و آلودگي هوا:}

^{اتخاذ سياست‌هاي پيشگيرانه و كنترلي آلودگي‌هاي خودروها از جمله خودروهاي سبك، متوسط، سنگين و موتورسيكلت (سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت صنايع و معادن، وزارت كشور (شهرداري‌ها، سازمان مديريت و برنامه‌ريزي)}

^{اتخاذ سياست‌هاي اقتصادي براي نوسازي و بهسازي خودروهاي درحال تردد و ناوگان حمل و نقل كشور (وزارت كشور)}

^{كاهش مصـرف سوخت‌هاي فسيلي ســنگين ( نظير بنزين، نفت گاز، نفت كوره ) ( سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت صنايع و معادن، وزارت نفت، وزارت نيرو، سازمان مديريت و برنامه‌ريزي )}

^{ارتقاي كيفيت حامل‌هاي انرژي ( وزارت نفت )}

^{افزايش سهم انرژي‌هاي پاك در رشته فعاليت‌هايي كه زمينه آماده‌تري دارند. ( وزارت نفت، وزارت نيرو، وزارت صنايع و معادن )}

^{تقويت زمينه‌هاي قانوني لازم جهت كاهش آلودگي‌هاي منابع ساكن ( صنعتي، تجاري، مسكوني، نيروگاه‌ها، ...) ( سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت مسكن و شهرسازي، وزارت صنايع و معادن، وزارت نفت )}

^{ايجاد بسترهاي لازم جهت توسعه فناوري‌هاي پاك با تأكيد بر صنايع جديدالاحداث و نوسازي صنايع ( وزارت نفت، وزارت نيرو، وزارت صنايع و معادن )}

 ^{اثرات جهاني و بلايا:}

^{ايجاد زمينه لازم براي آمادگي و مقابله با بحران‌هاي محيط زيستي با منشاء انساني (وزارت كشور، سازمان حفاظت محيط زيست )}

^{همكاري به منظور كاهش اثرات جهاني گرم‌شدن كره زمين و خطرات لايه ازن در چارچوب قوانين ملي (سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت صنايع و معادن، وزارت نفت، وزارت نيرو)}

^{استقرار مديريت سوانح و آلودگي سواحل و درياها (سازمان حفاظت محيط زيست، سازمان بنادر و كشتيراني، وزارت نفت)}

^{آلودگي‌هاي صوت، امواج و ...}

^{تدوين استانداردها، ضوابط و مقررات و تقويت ضمانت‌هاي اجرايي مربوطه (سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت دادگستري)}

^{تدوين و اجراي برنامه عمل كاهش آلودگي صوتي و امواج در شهرهاي بزرگ كشور (وزارت نيرو، وزارت نفت، وزارت صنايع و معادن)}

^انرژي

^{اشاعه الگوي توليد و مصرف پايدار انرژي (وزارت نفت، وزارت نيرو)}

^{افزايش ميزان بهره‌وري از انرژي‌هاي تجديدشونده (وزارت نيرو)}

^{تدوين استانداردهاي مصرف انرژي براي منابع مختلف (وزارت نفت، وزارت نيرو، وزارت صنايع و معادن)}

 ^{الزامي شدن نصب برچسب مصرف انرژي بر محصولات (وزارت نفت)}

 ^{اشاعه آگاهي درباره ميزان مصرف انرژي كالاها (وزارت نفت)}

 ^{مميزي انرژي در واحدهاي انرژي‌بر (وزارت نفت، وزارت نيرو، وزارت صنايع و معادن) .}

 

آلودگی هوا با افزایش احتمال ابتلا به آپاندیسیت در ارتباط است. به گزارش سلامت نیوز به نقل از ایسنا، پزشكان اعلام كردند: در روزهایی كه هوا آلوده است ، بیماران بیشتری به علت التهاب آپاندیس بستری می شوند.
محققان با بررسی 45 هزار مورد التهاب آپاندیس در مدت 7 سال دریافتند در روزهایی كه آلودگی هوا به بیشترین حد رسیده است ، موارد آپاندیسیت نیز بیش از روزهای دیگر رخ می دهد .
محققان معتقدند: ذرات آلاینده هوا باعث تحریك واكنش های التهابی در بدن می شود .
متخصصان با توجه به این بررسی به همه افراد توصیه می كنند: در روزهایی كه آلودگی هوا زیاد است ، درد شكم را جدی بگیرند.

استفاده از اتانول به جای  MTBE در بنزین :

در گذشته به منظور ارتقای عدد اكتان بنزین معمولا از موادی مانند تتراتیل سرب (TEL) یا تترامتیل سرب (TML) استفاده می شد اما امروزه استفاده از این مواد بدلیل سمی بودن اكسیدهای سرب خروجی و آلودگیهای محیط زیست منسوخ گردیده و كشورهای دنیا به ندرت از این مواد جهت بهبود عدد اكتان بنزین استفاده می كنند. امروزه به دلیل مخاطرات زیست محیطی تركیبات آلی سرب وممنوعیت مصرف آن در كشورهای مختلف جهان، گروهی از تركیبات تحت عنوان كلی (تركیبات اكسیژن زا) جایگزین تركیبات سرب دار در بنزین شده اند.پس از حذف سرب از بنزین در جهت رعایت مقررات محیط زیست دو نوع ماده اكسیژنه (الكل ها، اترها) برای تركیب با بنزین مورد استفاده قرار میگیرد. این مواد بدلیل داشتن اكسیژن، سبب بالا رفتن عدد اكتان بنزین و در نتیجه بهبود احتراق سوخت و كاهش انتشار منوكسید كربن، مواد آلی فرار، هیدروكربنهای اشباع شده و ... می گردد. استفاده از اتانول از سال 1930 و MTBE از سال 1973 بعنوان مكمل سوخت و ماده اكسیژنه مورد توجه قرار گرفته است در كشور ما نیز از ابتدای سال 1381 و در راستای اجرای مصوبه هیات دولت تركیبات سرب بطور كلی از فرمولاسیون ساخت بنزین حذف و به جای آن از MTBE با فرمول شیمیایی C5H12O كه از نظر شیمیایی از خانواده اترها محسوب میشوند استفاده می گردد.در این صورت با استفاده از اتانول، بعنوان سوخت در كشورهای مختلف ، جایگاه و میزان مصرف ، منابع و روشهای تولید، اثرات و مزایای زیست محیطی استفاده از اتانول به جای MTBE در تركیب با سوخت های متعارف مورد توجه قرار می گیرد.

 

 

مقدمه :
هواي پاك مايه شادماني زندگي بشري است كه نياز به آن بيش از نياز به غذا و آب مي باشد. صنعت مدرن امروز، باعث توليد گازها و ذرات زيادي مي شود كه هواي آزاد را آلوده مي كنند. در گذشته زغال در صنعت باعث توليد دي اكسيد گوگرد زيادي مي شد، ولي امروز به دليل محتويات كم گوگرد در زغال، سوخت آن مشكلات زيادي توليد نمي كند ولي وسايل نقليه موتوري مشكل اساسي هستند كه دي اكسيد نيتروژن و ذرات آلي غير قابل تجزيه توليد مي كنند كه تحت اثر اشعه خورشيد به ازن تبديل مي شود كه مهمترين آلوده كننده هوا مي باشد. گاز دي اكسيد نيتروژن ( NO2 ) هوا را به رنگ قهوه اي در مي آورد و اين وضعيتي است كه بسياري از شهرها در فصل تابستان با آن مواجه هستند . ذرات ريز كه در اثر سوخت موتورهاي بنزيني و گردوغبار جاده اي، دود حاصل آتش سوزي و گرده هاي گياهان توليد مي شود  عامل آلودگي هوا در روزهاي زمستاني است .

تعريف آلودگي هوا:
آلودگي هوا يعني افزايش ميزان  گازهاي سمي و ذرات ريز جامد و مايع در هوا در غلظت هايي كه تهديد كننده سلامتي هستند .

منابع آلودگي هوا:
مهمترين منابع آلودگي هوا عبارتند از :
1- وسايل نقليه
2- كارخانجات صنعتي
3- دود ناشي از آتش سوزي
4- گرده هاي گياهان
5- طوفانهاي شن و ماسه روان
6- طوفان ،گردوغبارو فعاليت آتشفشانها و آتش سوزي جنگل

مهمترين آلوده  كننده هوا :
1- ذرات جامدparticulate matter)  (: اين ذرات از سد دفاعي طبيعي بدن عبور مي كنند و به طور عمقي به ريه ها نفوذ و باعث تشديد آسم و اختلال عملكرد ريوي مي شوند.
2- ازن: اين گاز از واكنش هاي شيميايي در جو و تحت تاءثير نور آفتاب توليد مي شود و محرك قوي سيستم تنفسي است.
3- دي اكسيد نيتروژنNO2)  (   4- منواكسيد كربن (CO)
5- سرب pb )  (    6- دي اكسيد گوگرد ( SO2)
7- سولفات ها و سولفيدهيدروژن   8- آكرولئين  Acrolein (تشديد آسم )
9- ديوكسين: ديوكسين باعث  تشديد اختلال در تكامل جنين و افزايش خطر سرطان مي گردد.
 
عوارض آلودگي هوا:
آلودگي هوا در دراز مدت مي تواند براي انسان كشنده باشد در يك تجربه تلخ ، طي يك هفته آلودگي هوا در دسامبر 1952 در شهر لندن حدود 4700 نفر فوت كردند كه بيشتر آنان مبتلايان به بيماريهاي قلب و ريه و افراد مسن بودند. آلودگي هوا باعث تحريك مجاري هوائي و تشديد آسم مي شود و هرچه ميزان ازن هوا بيشتر باشد، تعداد بيشتري  از افراد، مبتلا به آسم مي شوند تماس دراز مدت با آلودگي هوا باعث  بروز برونشيت مزمن و آمفيزم ميگردد. آلودگي هوا با گاز رادون ( ناشي از سوخت موتورهاي ديزلي و صنايع سنگين ) باعث سرطان ريه مي شود . همچنين آلودگي هوا باعث مرگ و مير حيوانات شده و براي گياهان مضر مي باشد و علاوه بر آن باعث افزايش عفونت هاي تنفسي مي شود. آلودگي هوا اثرات غير قابل جبراني بر آثار باستاني و ميراث فرهنگي دارد .

تاثيرات آلودگي هوا بركودكان:
كودكان به دلايل زير نسبت به بزرگسالان در معرض خطر بيشتري از آلودگي هوا قرار مي گيرند:
1- كودكان و شيرخوارگان با سرعت بيشتري تنفس مي كنند و اين  باعث افزايش تماس با مواد آلوده كننده هوا مي شوند .
2- كودكان اكثرا" تنفس دهاني دارند كه به اين ترتيب فيلتر بيني كه قسمتي از آلودگي هوا را مي گيرد بطور موءثر نمي تواند عمل كند.
3- كودكان بيش از بزرگسالان در محيط آزاد به سر مي برند بخصوص در فصول گرم و تابستان كه سطح آلودگي شديدتر است.
4- سيستم ايمني و ارگانهاي وابسته در كودكان هنوز نارس است و نسبت به آلودگي حساس تر است  مثل سرب كه در استخوان هاي درحال رشد رسوب مي كند. آلودگي هوا باعث تحريك انسداد راههاي هوائي و تشديد آسم مي شود و برنمو سيستم عصبي و تنفسي و ايمني و غدد داخلي تاثير مي گذارد و مي تواند خطر سرطان را در سال هاي بعدي زندگي افزايش دهد .

دي اكسيد كربن و اهميت آن در كيفيت هواي داخل ساختمان ها:
علي رغم اينكه دي اكسيد كربن يك گاز آلاينده نبوده و بر سلامتي انسان هيچگونه تاءثيري ندارد ولي همواره به عنوان يك عامل مهم در بررسي كيفيت هوا داخل ساختمانها و به عنوان شاخصي جهت نحوه عملكرد سيستم تهويه مد نظر قرار مي گيرد . در صورتيكه غلظت CO2 بالاتر از 1000 ppm باشد افراديكه در معرض اين هوا باشند احساس عدم تازگي و ساكن بودن هوا مي نمايند. كيفيت بد هوا در اتاق ها منجر به خستگي ، عدم تمركز و عدم رضايت افراد مي شود، كه اغلب ناشي از تهويه نامناسب ساختمان مي باشد كه رابطه مستقيمي با غلظت CO2 دارد، لذا در برخي سيستم ها كه از  تهويه اتوماتيك استفاده مي نمايند از غلظت CO2 به عنوان معياري جهت تنظيم ميزان هواي تازه ورودي به سيستم استفاده مي شود.

شاخص هاي كيفي هوا (AQI)
AQI  (يا شاخص كيفيت هوا) يك شاخص براي گزارش كيفيت هواي روزانه است. اين شاخص جايگزين شاخص قبلي PSI   (Pollution Standard Index ) گرديده است .
AQI ، هشدارهاي لازم در رابط با تاثير هواي آلوده بر سلامتي شما را نشان مي دهد.
سازمان هاي حفاظت محيط زيست، AQI را با 5 نوع آلوده كننده هوا محاسبه مي كنند:
1- ازن روي سطح زمين                                  2- منواكسيد كربن
3- دي اكسيد گوگرد                                      4- دي اكسيد نيتروژن
5- گردوغبار
براي هر يك از اين موارد ، سازمان هاي فوق استانداردي را جهت حفظ سلامت تعريف كرده است :
وضعيت شاخص استاندارد آلودگي  شاخص هاي استاندارد آلودگي
Pollution Standard Indices (P.S.I)
پاك 50-0  منوكسيد كربن (CO)
سالم 100-50  ازن (O3)
ناسالم 200-100  دي اكسيد گوگرد (SO2)
بسيار ناسالم 300-200  دي اكسيد نيتروژن (NO2)
خطرناك 500-300  ذرات معلق (10PM)

آموزش حفاظت در مقابل آلودگي هوا :
1- كنترل سالانه ميزان آلوده كننده هاي هوا در محيط آزاد كه از حد استاندارد خارج شود.
2- ارزيابي ميزان آلودگي در محيط مدرسه تا كودكان فرصت رشد و تكامل در محيط سالم داشته باشند.
3- در روزهايي كه اخبار، آلودگي هوا را شديد و بحراني اعلام مي كند، بيماران قلبي و عروقي بايد در خانه بمانند و اگر مجبور به خروج باشند ، نبايد فعاليت زيادي انجام دهند و يا بايد از شهر خارج شوند.
4- در روزهاي اعلام بحراني آلودگي هوا از حضور خود و فرزندان در محدوده هاي با آلودگي هوا پرهيز نمائيد.

سلامت و اثرات محيطي ناشي از ازن جوي

  (ازن موجود در هواي تنفسي مجاور زمين)

 

  

ازن جوي چيست؟

• ازن بطور مستقيم در هوا منتشر نمي شود بلكه در حضور گازهائي موسوم به اكسيدهاي نيتروژن ( NOx ) ، تركيبات آلي فرار( VOCs ) و نيز گرما و نور خورشيد تشكيل مي شود.
• گازهاي NOx عمدتا" توسط وسايط نقليه و ديگر وسايلي كه با سوخت هاي فسيلي كار مي كنند منتشر مي شوند وتركيبات VOCs از منابع متنوعي شامل وسايل نقليه ، پالايشگاه ها، كارخانه ها، محصولات تجاري و ديگر منابع صنعتي منتشر مي شوند.
• الگوهاي تغييرات آب و هوائي نقش بسزائي در اختلاف غلظت ازن از نقطه اي به نقطه ديگردارند و گاهي اوقات ازن و ديگر آلوده كننده ها كه در تشكيل آن نقش دارند توسط جريانات جوي صدها مايل جابجا مي شوند.

  چرا ما درباره ازن موجود در سطح زمين نگران هستيم؟

• ازن نخستين جزء از اجزاي تشكيل دهنده اسماگ (مه دود) در شهرها و ديگر نواحي مستعد است .اگرچه ازن بطور طبيعي در اتمسفر يك لايه محافظ در برابر پرتوهاي فرابنفش بوجود مي آورد ليكن در سطوح مجاور زمين درد سرساز شده و به تشكيل مه دود شيميائي كه از آلاينده هاي مهم هوا محسوب مي شود كمك مي كند.
• ازن در هنگام تنفس ، حتي در صورت وجود مقادير اندك در هوا مي تواند:
  • باعث مشكلات حاد تنفسي شود.
  • باعث وخيم شدن آسم و تنگي نفس شود.
  • باعث كاهش موقت ظرفيت ريه ها در افراد بزرگسال به ميزان 15 الي 20 درصد شود.
  • باعث التهاب بافت ريه شود.
  • باعث افزايش تعداد مراجعات و پذيرش بيماران در قسمت هاي اورژانس بيمارستان ها شود. (در شمال شرقي امريكا 10 الي 20 در صد از مجموع مراجعات بيماران داراي مشكلات تنفسي در فصل تابستان ناشي از اثرات ازن گزارش گرديده است).
  • باعث تخريب سيستم ايمني و دفاعي بدن و مستعد شدن بدن افراد براي ابتلا به بيماري هاي تنفسي نظير برونشيت و ذات الريه شود.

چه كساني بيشتر در معرض خطرات ناشي از تنفس ازن جوي هستند؟

              مجاورت با ازن جوي بيشترين خطر را براي كودكان بوجود مي آورد چراكه: 

• اگرچه افراد بزرگسال روزانه بطور متوسط حدود 13000 ليتر از هوا را استنشاق مي كنند ليكن كودكان مقدار هواي بيشتري به ازاي هر پوند از وزن بدنشان نسبت به افراد بزرگسال استنشاق مي كنند.
• به دليل اينكه سيستم تنفسي در كودكان هنوز در حال رشد است لذا اين افراد در مقابل تهديدهاي محيطي حساس ترند.
• ازن جوي بيشتر در فصل گرما ايجاد مشكل مي كند و اين درست همان زماني است كه كودكان در حال بازي و جنب و جوش درفضاي باز كمپ ها ،زمين هاي بازي،پارك ها و حياط منازل هستند.

  تنگي نفس(آسم) و كودكان مبتلا به آن  

• تنگي نفس باعث تهديد سلامت كودكان و افراد بزرگسال مي شود با اين كه كودكان حدود 25 درصد كل جمعيت را تشكيل مي دهند اما 40 درصد موارد ابتلا به بيماري هاي تنفسي مربوط به آنان است.
• روزانه 14 امريكائي در اثر ابتلا به آسم جان خود را از دست مي دهند كه اين مقدار 3 برابر بيش از نرخ 20 سال پيش است.
• ازن مي تواند باعث وخيم تر شدن بيماري آسم ، افزايش حملات ناشي از آسم، افزايش استفاده از خدمات پزشكي و مراجعات بيشتر به قسمت هاي اورژانس بيمارستان ها شود.   

  افراد بزرگسال و تندرست:

• حتي افراد سالم و ورزشكار بزرگسال نيز ممكن است در اثر مواجهه چند ساعته با مقادير اندك ازن جوي 15 تا 20 درصد كاهش در عملكرد شش هاي خود را تجربه كنند.
• تماس هاي مداوم با ازن باعث آسيب بافت ريه ها مي شود(مانند سوختگي هاي ناشي از تابش آفتاب) كه ادامه اين روند مي تواند موجبات كاهش كيفيت زندگي و طول عمر افراد را فراهم كند.
• مطالعه بر روي حيوانات نشان مي دهد تماس هاي مكرر با مقادير بالاي ازن به مدت چندين ماه مي تواند باعث آسيب دائمي ساختمان شش ها شود.
• از ميان افراد ،كساني بيشتر در معرض خطر ازن قرار دارند كه بيشتر در هواي آزاد ماه هاي گرم سال فعاليت مي كنند كه  شامل كارگران ساختماني و ديگر كارگراني كه در هواي آزاد كار مي كنند،مي شوند.

 چگونه ازن به محيط زيست آسيب مي رساند؟

    o ازن جوي در توانائي گياهان براي توليد و ذخيره مواد غذائي و بالطبع رشد و نمو، توليدمثل و بطور كلي سلامت گياهان دخالت مي كند.

    o با تضعيف گياهان حساس، آنها را در برابر بيماري ها، آفت ها و استرس هاي محيطي حساس تر مي كند.

    o باعث كاهش ميزان توليد محصولات كشاورزي و برخي توليدات ارزشمند اقتصادي (گندم ، كتان،لوبيا،...) مي شود.

   o تحت تاثير ازن ،تغييراتي در برخي از گونه هاي گياهي بادوام مانند درختان چند ساله كه بطور طبيعي موقعيت هاي پايدار اكوسيستمي ايجاد مي كنند، رخ    مي دهد كه متعاقبا" باعث دگرگوني در اكوسيستم ها مي شوند.

  بطور مثال ازن مي تواند فعاليت هاي اكولوژيكي مانند حركت آب ها ،چرخه مواد مغذي معدني و محل هاي زندگي گونه هاي گياهي و جاوري را تحت تاثير قرار دهد.

  o ازن باعث مرگ ، آسيب و ريزش زودرس برگ ها و ايجاد لكه هاي قهوه اي بر روي برگ ها شده و بطور ناخوشايندي باعث كاهش زيبائي طبيعي يك منطقه تفريحي نظير پارك هاي ملي و نواحي گردشي مي شود.  يكي از اجزاء مهم تشكيل دهنده ازن ،اكسيدهاي نيتروژن( NOx )هستند كه در نابودي ماهي ها و شكوفائي جلبك ها در آب ها نقش بسزائي دارند.

 

  رعايت استانداردهاي جديد EPA چه تاثيري در بهبود وضعيت موجود دارد؟

  

  o استاندارهاي جديد EPA در خصوص ازن نسبت به استاندارد قبلي آن به گونه اي اتخاذ گرديده است كه محافظت هاي بيشتري را در پي داشته باشد، از جمله مهمترين اهداف اين استاندارد:

    o كاهش چشمگير در ميزان ابتلا كودكان به مشكلات تنفسي(سختي و كوتاهي عمق تنفس) ، بطور تقريبي سالانه حدود 1 ميليون مورد در اين رابطه گزارش مي گردد كه باعث محدوديت فعاليت ، سلامت و افزايش استفاده از تسهيلات پزشكي و درماني در كودكان مبتلا به آسم مي گردد.

    o كاهش خطر تبديل بيماري از شكل شديد(داراي سرفه هاي شديد،سختي و دردناكي عمل تنفس) به شكل خفيف آن در كودكان .

    o كاهش تعداد پذيرش هاي بيمارستاني وتعداد مراجعات افراد به واحدهاي اورژانس به دليل داشتن علائم تنفسي.

    o كاهش خطر تكرار بيماري هاي تنفسي نظير التهاب هاي مكرر شش ها، تخريب مكانيسم دفاعي ،افزايش حساسيت براي ابتلا به عفونت هاي تنفسي و تغييرات غير قابل جبران در ساختمان شش ها و خطر ابتلا به بيماري هاي حاد تنفسي نظير آمفيزما و برونشيت در كودكان .

    o كاهش خسارت هاي وارده به محصولات كشاورزي نظير سويا و گندم ونيز جنگل ها تا ميزان تقريبي 500000000 دلار در سال.

 

   منبع :

  سايت رسمي آژانس حفاظت محيط زيست امريكا

  www.epa.gov

 

ازن گازی مفيد يا مضر: هزاران سال است که حيات بر روی کره زمين به واسطه وجود لايه ای موسوم به لايه ازن حفظ گرديده است. ازن گازی بيرنگ و بی بو است که از سه اتم اکسيژن تشکيل يافته است لايه ازن همانند سپری زمين را در مقابل پرتوهای خطرناک ناشی از خورشيد محافظت می نمايد. وقوع هرگونه صدمه در اين لایه ازن موجب افزايش عبور تشعشعات فرابنفش (UV)خطرناک از اين لايه می شود . پر تو های فرابنفش در نقاطی از کره زمين که لايه ازن بر فراز آنها صدمه ديده افزايش قابل ملاحظه ای داشته است . اين گاز مستقيما به هوا منتشر نمی شود بلکه در اثر واکنش های شيميايی انجام شده بين اکسيد های نيتروژن و ترکيبات آلی فرار در حضور نو ر و گرمای خورشيد بوجود می آيد به همين دليل جزء آلايند های ثانويه محسوب می گردد . گاز ازن بسته به اينکه در سطح زمين ( تروپوسفر ) تشکيل شود و يا در ۱۵ تا ۳۵کيلومتری بالای کره ای زمين ( لايه استرتوسفر ) می تواند مضر يا مفيد باشد .ازن در نزديکی سطح زمين ( تروپوسفر ) بر فراز شهر های بزرگ به عنوان آلاينده هوا محسوب می شود چرا که در پيدايش مه دود فتوشيميايی دخيل می باشد . گاز های ناشی از وسايل نقليه موتوری و صنايع - بخارات بنزين و حلال های شيميايی به عنوان منبع اصلی توليد اکسيد های نيتروژن و ترکيبات آلی فرار می باشند که به تشکيل ازن تروپوسفر ی کمک می کند . از نکات قابل توجه اينست که تابش نور خورشيد و گرمای هوا سبب تشکيل اين آلاينده مضر در سطح زمين می شود به همين دليل آن را به عنوان آلاينده تابستانی می شناسند. منبع مورد استفاده : شرکت کنترل کيفيت هوا

صفحه نخست
پست الکترونیک
آرشیو مطالب

پروفایل نویسنده وبلاگ
سايت رسمي آژانس حفاظت محيط زيست امريكا
یاهو
گوگل
آرشیو پیوندهای روزانه

هفته اوّل آذر 1388
هفته چهارم مهر 1388
هفته اوّل مهر 1388
هفته سوم شهریور 1388
هفته دوم شهریور 1388
هفته اوّل شهریور 1388
آرشيو

مناسبت ها
مواد زائد جامد
اصول تغذیه (بهداشت مواد غذایی)
آلودگی های هوا
بهداشت آب
اصول هیدرولیک
زباله های هسته ای
اصول گندزدایی
برخی قوانین و آيين نامه های زیست محیطی
تصفیه ی فاضلاب
خدمات بهداشتي اوليه
وظایف کاردان بهداشت محیط در مراکز بهداشتی درمانی
تازه ها ( اخبار )
دانلودها
تصفیه آب
یازدهمین همایش بهداشت محیط به روایت تصویر
HSE
معرفی کتاب
روشهای مبارزه با ناقلین
کمپوست
آزمایش های شیمیایی آب و فاضلاب
آزمایش های میکروبی آب و فاضلاب
عنوان مهندسی ....؟!
نامه ای به دکتر احمدی نژاد
مکانیک خاک
مکانیک سیالات
کاربرد بیو تکنولوژی در حفظ محیط زیست
گالری عکس
بیوگاز
بهداشت پرتوها
گردهمایی و همایش ها

وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشكي
وزارت بهداشت
دانشگاه علوم پزشكي شهيد صدوقي يزد
دانشگاه بین الملل علوم پزشکی شهید صدوقی یزد
پايگاه اطلاع رساني مهندسي بهداشت محيط
سايت تخصصي بهداشت محيط
مهندسي بهداشت محيط ايران
سايت بهداشت محيط
مهندسي بهداشت محيط (منيره عباسي)
مهندسي محيط زيست(دکتر محمد رضا سمائي)
وبلاگ بهداشت محيط (مهندس محمد قديريان)
انجمن نظام مديريت بهداشت ، ايمني و محيط زيست
وبلاگ دانشجویان کارشناسی بهداشت محیط (خانم مهندس دشتی)
بهداشت محيط ( مهدي فلاح )
شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده های نفتی ایران ( مدیریت بهداشت ، ایمنی ، محیط زیست )
دیکشنری HSE
بهداشت محیط ورودی84 دانشکده ابوریحان
International Federation of Environmental Health
مجله بين الملل دانشکده محیط زیست
سایت علمی تخصصی مهندسی آب
شبكه خبري آب ایران
لذت دانستن (دانشجوي رشته ي علوم آزمايشگاهي)
وبلاگ انجمن علمی دانشجویان بهداشت حرفه ای دانشگاه علوم پزشکی یزد
بهداشت محيط دانشگاه تهران و ايران (کاوه خیرخواه)
مرتع و آبخیزداری دانشگاه صنعتی اصفهان
بهداشت محیط ایران (دکتر کاظم ندافی)
واژگان زیست محیطی ( شهرداری منطقه 22 تهران)
مهندسی بهداشت محیط ( مهندس حبیب حبیب نیا)
مهندسی بهداشت محیط (دانشجویان کارشناسی علوم پزشکی یزد )
بهداشت عمومی علوم پزشکی کرمانشاه ( پویان افضلی )
تحقیقات آب (مهندس پری باقری )
مهندسی بهداشت محیط (مهندس لطفی )
مهندسي بهداشت محيط ( راضیه شهبازی )
دانشجویان مامایی دانشگاه ازاد قم ورودی86 (سارا سنگی)
یـــــــزد آنلایـــن
وبلاگ خبري دانشكده پيراپزشكي بابل
مهندسی بهداشت محیط (مهندس مریم باقری )
مرکز سلامت و محیط کار
سایت علمی نخبگان جوان (سامانه ملی علوم و تحقیقات جوانان)
شركت مهندسي آب و فاضلاب كشور
انجمن علمی بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد
معارف - پایگاه اطلاع رسانی شخصی دروس معارف اسلامی (استاد عبدالحسینی)
ایراپیک
شهرداری یـــزد
.:: گروه نرم افزاری NiaziSoft ::.
بهداشت محیط ( آذر قلی نژاد )
مهندسی بهداشت محیط ( مهندس اسکندری )
كلبه حسین وکیلی (مجری ، گوینده ، شاعر )
سایت خبری کنجکاو
surgical technologist
وبلاگ جامع بهداشت محیط
آرمان سبز ( زهرا احمدی )
 

 Powered By  BLOGFA.COM

webdarweb

عضويتلغو عضويت

Powered by WebGozar